AURREZAGUTZAK


 * 1.- Zer dakizu Lur planetari buruz? **
 * Lur eta ura dagoela, ura gehiago dagoela lurra baino, eta gaur egun bizitza dagoela.
 * Esfera modukoa dela.
 * Bizitzeko egokien dagoen planeta dela gure galaxian. Lurra gure planeta, gainera bizitza egoteko tenperatura egokia duen bakarra. Jende, animali eta zuhaitz eta landare asko bizi dira. biosfera
 * Planeta bat da.
 * Big Bang eztanda egin zenean lurra sortu zen.
 * Lurra kontinenteetan eta ozeanoetan banatzen da ( Asia, Amerika, Europa, Ozeania, Afrika, ozeano barea, ozeano indiarra, atlantiar ozeanoa, antartika ozeanoa???, )
 * Kapa/azala/geruza askotaz osatuta dago, atmosfera, troposfera, nukleoa, ....
 * Lur planeta oso handia da eta jende asko bizi da.
 * Km eta km neurtzen ditu.
 * Kokapenak adierazteko marra ikustezinak, Lurraren erdian Grenwich meridianoa dago, ekuatorea eta paraleloak

**2.- Lurrean beti izan da bizitza? Noiz eta zer bilakaera izan du? ** BAI EZ **3.- Nolakoa da kanpotik? Nola dago osatuta? Zer adierazten du hor ondoko irudiko kolore bakoitzak? **
 * Gu badin ez bagara bizitzen animaliak edo landareak bizi al da.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Lurrean beti izan da bizitza, Big Bang ostean bilakaera izan da; sumendiak, euria, bizidunak, ...
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Dinosauroetatik gaur egunerarte.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Dinosaurioak baino lehen ez zeudela bizitzarik.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Zelula bakarretatik sortu ziren lehenengo bizidunak.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Lehen zegoen sumendiz beteta, sua, jendea suaren artean ezin ziren bizi (bakarrik suzko gizakiak)
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Big bang ondoren, Lurra suzko bola bat zenez ezin zen bizitzarik egon, balditzarik ez bizitza egoteko, haziea kutsatuta zegoen. (tenperatura egokia, oxigeno, ura, janaria)
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Munduan dinosauro zeunean gizakirik ez zeuden.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Ezin ziren egon gizakiak Big bang ondoren, dena suaz beteta zegoen. Gizakiak sortu ziren dinosauroen ondoren.



<span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">- Lur planeta kanpotik lurraz eta uraz osatuta dago, geruza ezberdinaz osatuta dago, horia su bola bat da, eta laranja, gorria da magma eta granatea kapa/plaka tektonikoak dira.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Litosfera (lurra) eta hidrosfera (ura).
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Hiru koloreak, atmosfera, troposfera eta nukleoa dira
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Kolore horia nukleoa da, lurraren erdian nukleoa dago.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Atmosfera eta troposfera lurraren inguruan dauden geruzak dira, kanpoan daude. Troposferak atmosfera babesten du.

**<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px;">4.- Zer aldaketa (kontinenteen eta ozeanoen kokalekua .....) izan ditu sortu zenetik gaur egunera arte? Zer eragin ote zituen aldaketa horiek? **


 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Kontinenteak elkarrekin zeuden, dena bat zen. Ozeanoa bakarra zegoen. (izen bat zeukan ???)
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Lehen zeuden elkarrekin eta lurrikaren bidez ozeanoak eta kontinenteak mugitzen hasi ziren.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Hasiera batean, lurra sortu zenenan, Big bang ostean, dena lurra zen, sumendien kearen bitartez euria sortu zen, atmosfera sortu zen eta ekaitza bat hasi zen.

**<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px;">5.- Nolakoa ote da lurpeko eremu ezezagun hori? **


 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Lurpeko eremua sua da.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Suzko bola bat dago.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Magmaz osatuta dago.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Magmaz eta arrokak.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Petroleoa.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Lurraren azpian dagoena sua, kapa tektonikak eta magma dira. Kapa tektonikak horiek lurrikarak sortzen dituzte mugitzen direnean.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Nukleoa.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Lurraren kapa ezberdinak.

**<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px;">6.- Zer dakizu honako hauei buruz? Lurrikarak, tsunamiak, sumendiak, geiserrak, ...? ** <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Naturako fenomenoak dira, baina naturalak izan arren batzuk ez digute onik egiten, gure etxeak apurtu, pertsona asko hil, ... > Oxigenoa magmarekin nahasten denean sortzen da irekigune bat lurrean eta hori hozten denean sortzen zulo bat. > Lurrean dauden zulo batzuk eta ur beroa eta lurrin beroa botatzen dute. > Lurrean dauden izotzezko mendiak.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">__Lurrikarak__: Plaka tektonikak mugitzen direnean sortzen dira.
 * <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">__Tsunamiak__: Olatu handi bat, plaka tektoniken mugimenduaren eraginez sortutakoa.
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px;">__Sumendiak__: Arrokaz eta suaz osatutako mendiak dira, erupzioa sortzen denean plaka tektonikoen mugimenduen ondorioz sua/magma gorantz ateratzen da.
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px;">__Geiserrak__: Izotzezkoak dira.

<span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Mendi izoztuak: Mendi bat izotzarekin <span style="display: block; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 20px; text-align: justify;">Izotzezko mendiak: Izotza, izotzez osatutako mendia.