klima

__**Klima baldintzatzen dituzten faktoreak:**__ 1. //Faktore astronomikoak// a) Latitudea: Honen arabera ezartzen dira [|Urtaroak], egunen eta gauen iraupena, eta intsolazio maila.



b) Kokapena: Penintsulak bere kokapenagatik, bi ur masa handi artean eta bi kontinente artean, aire masa ezberdinen eragina jasotzen ditu.

c) Itsasoaren eragina.



d) Erliebea: Prezipitazio orografikoak ( Foehn efektua)



2. //Faktore termodinamikoak//

a) Altuerako zirkulazio atmosferikoa: [|Jet stream]

b) Lurrazaleko zirkulazioa - Eragin zentroak: presio handiko eta presio txikiko guneak. (1015 mb)



- Aire masak: tenperatura, hezetasun eta presio ezaugarri zehatz batzuk dituzten aire zatiak dira



- Fronteak: ezaugarri ezberdineko bi aire masa banatzen dituzten guneak dira.

__**Klimaren elementuak**__ a) Intsolazioa : lur azalak hartzen dituen eguzki izpien kopurua da. b) Hodeitza : zeruan kokatzen diren hodeiak osatzen dute.

c) Tenperatura : airearen bero maila da. c.1) Urteko zabalera termikoa: hilabeterik beroeneko tenperatura ken hilabeterik hotzenekoa. c.2) Izoztea:airearen tenperatura 0º baino gutxiagokoa denean agertzen da. Bi eratan ager daiteke: - Erradiazioa: lurzorua hoztu egiten denean eta hotza hori aireari pasa egiten zaionean - Adbekzioa: aire masa oso hotz baten ondorioz. d) Hezetasuna : aireak duen ur-lurrunaren kantitatea da. Lainoa bi modutan ager daiteke: - Erradiazioa: lurzoruak gauez beroa galtzen duenean. - Adbekzioa: lurzoru hotzera aire masa beroak eta hezeak iristen direnean.

e) Presio atmosferikoa :aire masak, goi presioa eta behe presioak f) Prezipitazioak : hodeietatik erortzen den ura da.

g) Lurrunketa : ura giroko tenperaturan lurru bihurtzeko prozesua

__**Espainiako klimak**__ a) Ozeanikoa b) Mediterranearra b.1) Kostaldekoa edo Negu leunekoa b.2) Kontinentala b.2.1) Ipar azpimesetakoa b.2.2) Hego azpimesetakoa b.2.3) Ebro Sakonunekoa b.3) Estepakoa c) Mendikoa d) Kanariar uharteak

__**Euskadiko klimak**__ a) Ozeaniarra b) Mediterranear kontinentala Ebro sakonunekoa c) Trantsiziokoa d) Menditarra __**Klimograma baten komentaketa**__ a) Sarrera b) Prezipitazioak : totala ( oso ugaria >1000mm / ugaria > 800 mm / urria 800 mm eta 300 mm bitartean / oso urria < 300 mm ), hilabeterik euritsuena, euri gutxien jaso duena, banaketa urtaroen arabera, prezipitazioen banaketa (erregularra / irregularra; 30mm), forma ( likidoa edo solidoa)

c) Tenperatura : bataz bestekoa, hilabeterik berotsuena eta hotzena,, uda eta neguko tenperaturak ( beroa > 22 º / freskoa < 22 º ; suabea / leuna > 10 º / epela / moderatua > 6º / hotza < 6º ), zabalera termikoa, Gaussen kriterioa. d) Klimaren sailkapena : klima mota, klimaren azalpena, ingurune naturaleko osagaiak ( landaredia)

[|Aldaketa Klimatikoa] [|Klimak] [|Klimak 1],[| klimak 2] Klimogramak bb2