METABOLISMOA

** METABOLISMOA: ** zelula barruan gertatzen diren eta entzimek katalizatzen dituzten erreakzio kimikoen multzoa da. Helburua= inguruarekin materia eta energía truquea egitea, zelularen egiturak sortu eta mantendu, eta bizi-funtzioak bete ahal izateko. Erreakzio kimiko guzti hauek amankomunean zera dute: · ** Entzima ** espezifikoek katalizatzen dituzte (gogoratu gehienak proteinak direla) · ** Katean ** ematen dira, bide metabolikoak eratuz; era honetan, erreakzio baten emaitza edo produktua hurrengoaren sustratoa izango da. A B C D ·  ** Oxidazio-erredukzio ** (erredox) prozesuak dira; Oxidazioan substantzia batek elektroiak galtzen ditu (e- emailea edo erreduktorea, beste substantzia bateri ematen dizkio e-ak bere burua oxidatuz); Erredukzioan elektroiak hartu egiten dira (e- hartzaile edo oxidatzailea, beste bateri e-ak kentzen dizkio bere burua erreduzituz). Hidrogeno atomoak galtzeari eta hartzeari ere esaten zaio oxidazio-erredukzio. Metabolismoan bi prozesu ematen dira: ** 1. **** KATABOLISMO edo suntsitze-fasea: ** molekula konplexu eta erreduzituak, oxidatu eta molekula sinpleago bihurtzen dira erreakzio hauetan. Energia, e-ak eta H+ak askatzen dira (//prozesu exergonikoak//). Adibidez arnasketa zelularra eta hartzidura (gogoratu aurrenekoa oxigenoarekin burutzen zela eta bigarrena baldintza anaerobikoetan). ** 2. **** ANABOLISMO edo eraikitze fasea: ** molekula bakunetatik abiatuta molekula organiko konplexuagoak eta erreduzituak osatzen dira. Hauek eraikitzeko energía, e-ak eta H+ak behar dira (//prozesu// //endergonikoak//). Adibidez; fotosintesia, kimiosintesia eta proteinen sintesia.
 * METABOLISMOA **

Erreakzio hauek ez dira aldi berean eta leku berean ematen, horregatik, nahiz eta katabolismoko erreakzioetan askatutako energía eta e-ak anabolismoan erabili, **metabolismoko bitartekari** deritzen substantziak erabiliko dira Eg eta e-ak alde batetik bestera garraiatzeko, hala nola ATP-a eta koentzima e- garraiatzaileak. Adenina batez (base nitrogenatua), erribosa (monosakaridoa) batez eta hiru fosfatoz osatutako nukleotido askea da. Katabolismoko erreakzioetan sortzen da eta energia anabolismoko erreakzioetaraino garraiatuko du. Katabolismoko erreakzioetan askatzen den energia, fosfatoak lotzeko erabiltzen da. Energia lotura horietan gordeko da. Anabolismoko erreakzioetan energia behar denean, ATP-tik fosfatoak askatu egingo dira, loturetan metatua zegoen energia hori ere askatuz. Erredox egoeran aldaketa itzulgarriak izan ditzaketen substantziak koentzimak dira. Garrantzitsuenak NADP+, NAD+ eta FAD+ dira eta erredukzioaren ondorioz, NADPH, NADH eta FADH bihurtzen dira, hurrenez hurren. Katabolismoan askatutako e-ak eta H+ak koentzima e- garraiatzaileek hartzen dituzte tea erreduzitu egiten dira. Anabolismoan, koentzima hauek molekulak erreduzitzeko behar diren e- eta H+ak ematen dituzte.
 * ATP (Adenosin Trifosfato) **
 * ELEKTROI GARRAIATZAILEAK **

Krebs-en zikloa: [] (3:38m) BIDEOAK:

__**KATABOLISMOA**__:

METABOLISMO DE CARBOHIDARATOS (10:22M) []

KREBS ZIKLOA [] __(__3:32m.)

[] (Ingelesez. Krebs-en zikloa eta arnas katea.2:28m) [] (Arnas katea.2.00) [] (Ingelesez.Oso astiro 2.00)

__** FOTOSINTESIA**__

[] (Portugeses. 2.00) [] (gaztelaniaz.0.57) []