Elektromagnetismoa+Sarrera

|| b. Hozkailua hanka hutsik irekitzea ez da arriskutsua. c. Ekaitza dagoenean zuhaitz baten azpian babestea gomendatzen da. d. Entxufeak ez dira arriskutsuak haur txikientzako. e. Kanpinean egon ezkero patata bat jar daiteke dendaren gainean tximistetatik babesteko. f. Egurrezko gauzak entxufeetan sartzea metalezkoak sartzea baino arriskutsuagoa da. g. Entxufea ateratzeko orduan komenigarria da kabletik tiratzea. h. Entxufeetan lapurrak erabiltzea arriskutsua da. || - Plastikoz inguratutako kobrezko kable bat - Burdinazko iltze luze bat (5-6 cm. inguru) || 1.- Kablea iltzearen inguruan kiribildu, ertzak zuritu, eta ertz hauek pilan konektatu. 2.- Iltzea iman batean bihurtzen da (elektroimana) eta burdinazko objektuak erakartzen ditu. 3.- Azkenik, kablearen ertz bat pilatik deskonektatu ezkero korronte elektrikoa moztuko dela ohartuko gara eta elektroimanak ez duela funtzionatuko. ||
 * **MAGNETISMOA ([|hemendik])**
 * ** 1. JARDUERA: NON DAUDE IMANAK? ** ||
 * **Helburua:** Ingurune hurbilean ikasleek dituzten imanak errekonozitu.
 * Edukiak:** kontzeptualak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Ba al duzu imanik etxean? Zertarako erabiltzen dituzu? ||
 * ** 2. JARDUERA: ERAKARRI ALA ALDERATU? ** ||
 * **Helburua:** Imanen poloetan gertatzen diren erakarpen eta alderapenak bereizi.
 * Edukiak:** Kontzeptualak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Zein iman bikoteen artean sortuko da erakarpena? Eta alderapena? ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/dib2-1.gif width="227" height="113"]] ||
 * ** 3. JARDUERA: IMANAK ZATITZEN ** ||
 * **Helburua:** Iman bat zatitzerakoan polo berriak sortzen direla jabetu.
 * Edukiak:** Kontzeptualak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Marrazkian iman bat ikus daiteke. Erditik banatuko bagenu, nola geratuko dira iman hauen poloak? ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/dib3-1.gif width="135" height="185"]] ||
 * //**ELEKTRIZITATEA**// ||
 * **4. JARDUERA: ELEKTRIZITATEA ETXEAN** ||
 * **Helburua:** Ikasleek etxean dituzten instalakuntza elektrikoak ezagutzea.
 * Edukiak:** Kontzeptualak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Zenbat entxufe edo instalakuntza elektriko daudela zure etxean iruditzen zaizu? Zer gertatzen da denak batera pizten baditugu? ||
 * ** 5. JARDUERA: ELEKTRIZITATERIK GABE ZER? ** ||
 * **Helburua:** Korronte elektrikoak eguneroko bizitzan duen garrantziaz ohartarazi.
 * Edukiak:** Kontzeptualak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Zein ondorio izango ditu aste beterako zure herriko argi edo elektrizitate indarra kentzen badute? ||
 * ** 6. JARDUERA: KONTUZ!!! ** ||
 * **Helburua:** Ikasleak elektrizitateak dituen arriskuez jabetu.
 * Edukiak:** Kontzeptualak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Elektrizitatearen inguruko esaldi hauetan, zeintzuk dira zuzenak eta zeintzuk okerrak? ||
 * || a. Oinak eta eskuak bustita baditugu arriskutsua da aparatu elektrikoekin ibiltzea.
 * ** 6. JARDUERA: KONTUZ!!! ** ||
 * **Helburua:** Ikasleak elektrizitateak dituen arriskuez jabetu.
 * Edukiak:** Kontzeptualak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Elektrizitatearen inguruko esaldi hauetan, zeintzuk dira zuzenak eta zeintzuk okerrak? ||
 * || a. Oinak eta eskuak bustita baditugu arriskutsua da aparatu elektrikoekin ibiltzea.
 * ** 7. JARDUERA: ELEKTRIZITATEAREN BILA ** ||
 * **Helburua:** Ikasleen irizpideen arabera, elektrizitatearen inguruko aparatu eta fenomenoen sailkapena egin.
 * Edukiak:** Kontzeptualak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Ikasleei eskatuko diegu elektrizitatearekin zerikusia duten fenomeno edo aparatuen argazkiak biltzeko egunkari edo aldizkarietan. Ondoren eurek ezarritako irizpideen arabera sailkapen bat egingo dute. ||
 * //**ELEKTROMAGNETISMOA**// ||
 * ** 8. JARDUERA: ARGIA PEDALEI EMANEZ EGINA ** ||
 * **Helburua:** Bizikleta batetako dinamoaren funtzionamendua ikasi.
 * Edukiak:** Kontzeptualak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Inoiz jabetu al zara bizikleta batetako argiak nola funtzionatzen duen? Zergatik ez du pilarik erabiltzen? Azal ezazu zure ustez bizikletako argia nola sortzen den. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/bizikleta.jpg width="332" height="302"]] ||
 * **Irakasleak eman beharreko azalpena:** Elektrizitatea, kobrezko kable bat iman baten inguruan biratzean sortzen da. Bizikletaren gurpila biratzean, dinamoaren gurpiltxo bat birarazten du. Gurpiltxo hau da kobrezko kablea iman baten inguruan mugitzen duena; aldi berean elektrizitatea sortuz eta bizikletaren argia piztuz. ||
 * ** 9. JARDUERA: ETXEKO TINBREA ** ||
 * **Helburua:** Elektroimana eraiki, etxeko zenbait aparatutan beharrezkoa dela jabetuz.
 * Edukiak:** Prozedurazkoak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Esperimentua: Etxeko tinbrea. ||
 * Etxeko tinbrearen funtzionamendua ikusteko esperimentu bat egitea proposatzen dizugu. Horrelako tinbreek iman berezi bat izaten dute, iman hau **elektroimana** da, eta botoiari ematean bakarrik funtzionatzen du. Hau frogatzeko, ondoren aipatzen diren materialekin elektroiman bat sortuko dugu klasean: ||
 * - 4,5 v.tako pila
 * Edukiak:** Prozedurazkoak. ||
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/chispas-antes.gif width="28" height="37"]] || Esperimentua: Etxeko tinbrea. ||
 * Etxeko tinbrearen funtzionamendua ikusteko esperimentu bat egitea proposatzen dizugu. Horrelako tinbreek iman berezi bat izaten dute, iman hau **elektroimana** da, eta botoiari ematean bakarrik funtzionatzen du. Hau frogatzeko, ondoren aipatzen diren materialekin elektroiman bat sortuko dugu klasean: ||
 * - 4,5 v.tako pila
 * [[image:http://www.sc.ehu.es/towcogoj/elmer/Eusk/chispas/irakasle/Imgs/dib9-1.gif width="485" height="196"]] ||
 * Hona hemen esperimentua bideratzeko pausuak: