Ariketak+egiteko+gida+eko+2

= 1. EA: Errentagarritasun ataria. = Enpresa guztien helburu nagusia mozkinak izatea da, hau dela eta, produktu bat ekoiztu aurretik mota guztietako ikerketak burutu behar dira produktu horren errentagarritasuna aztertzeko. Errentagarritasuna aztertzeko dauzkagun adierazleen artean errentagarritasun ataria dago, adierazle honekin ze unitate kopurutik aurrera mozkinak dauden ezagutu daiteke. Emaitzaren arabera hiru aukera daude: Adierazle honen emaitzaren arabera beste erabaki garrantzitsua bat hartu behar da, ze komeni den produktua erostea edo enpresan bertan ekoiztea. Irizpidea galerak eta mozkinak izango dira, ekoizpen prozesuarekin galerak agertzen badira hobe izango da kanpoan erostea, eta mozkinak eskuratzen direnean enpresan bertan ekoiztea. FORMULA **Errentagarritasun ataria = kostu finkoa /(prezioa – kostu aldakor unitarioa)**
 * Lehenengoan, kostuak dirusarrerak baino handiagoak dira, beraz, galerak daude.
 * Bigarrenean, kostuak eta dirusarrerak berdinak dira, hau da, ez daude ez galerarik ezta mozkinik ere.
 * Hirugarrenean, dirusarrerak kostuak baino handiagoak dira, beraz, mozkinak daude.

Formularen ELEMENTUAK Kostu finkoa : ekoizpenaren bolumena aldatzen denean aldatzen ez diren kostuak, hala nola, makinariaren kostuak, alokairuaren kostuak, pertsonal finkoaren soldatak… Kostu aldakorra : ekoizpenaren bolumena aldatzen denean aldatzen diren kostuak, hala nola, lehengaien kostuak, energiaren kostua… Kostu totala : kostu finkoa + kostu aldakorra Kostu aldakor unitarioa : kostu aldakorra / unitateak

Adib. Prezioa: 10, KF: 60.000 , KAu: 6 EA= 60.000 / 10 – 6 = 15.000 unitatetik aurrera mozkinak lortzen dira

Ariketa honetan beste kalkulu bat eskatzen da, unitate kopuru konkretu bat emanda mozkinak edo galerak agertuko diren esatea da. Adib. EA= 10.000 unitate, prezioa 10 €, KF: 60.000 eta KAu : 6 Galdera da: 5.000 unitatekin zer daukagu mozkinak edo galerak ? Erantzuna: argi dago, galerak, baina zenbakiekin frogatzeko formula bat erabiltzen da **Mozkinak= dirusarrerak – kostu totala** **Dirusarrerak:** ( prezioa x unitateak) **Kostu totala:** ( kostu finkoa + kostu aldakorra) **Kostu aldakorra**: (kostu aldakor unitarioa x unitateak ) Mozkinak: ( 10 x 5.000) – [60.000 + ( 6 x 5.000) = 50.000 – 90.000 = - 40.000

Ariketa honetan ** prezio berria ** kalkulatzea eskatzen denean, aukera ezberdinak planteatzen dira datua kalkulatzeko: - Lehenengoa, EAren formularekin izan daiteke: EA= KF / P - KAu Ekoizpen berriaren kopurua ematen digutunez, datu hori EA moduan erabiliko dugu, eta P bakandu behar dugu bere balorea kalkulatu ahal izateko. Adb. Ekoizpen berria 30.000 unitate dira, aurreko adibideko datuak erabilita, ariketa horrela bideratuko da: EA = KF / P - KAu 30.000 = 60.000 / P - 6 30.000 = 60.000 / ( P - 6) 30.000 ( P - 6) = 60.000 30.000P - 180.000 = 60.000 30.000P = 60.000 + 180.000 P = 240.000 / 30.000 = 8 € izango dira prezio berria.

- Bigarrena, Diru Sarrerak eta Kostuak parekatzea. DS = KT P x 30.000 = 60.000 + ( 6 x 30.000) 30.000P = 60.000 + 180.000 P = 240.000 / 30.000 = 8 € izango dira prezio berria.

=**2.** **Biltegiko izakinen balorazioa ( BbPa, FIFO eta LIFO)** =

Enpresa bateko biltegian sartzen eta ateratzen diren izakinak (produktuak...) baloratuak izan behar dira eta horretarako irizpide ezberdinak erabiltzen dira. Irizpiderik sinpleena erosteko prezioa ( kanpoan erosten denean) edo ekoizpenaren kostua ( enpresan bertan ekoizten denean) da. Irizpide honen arazoa biltegian kantitate handiak eta prezio ezberdinekin edo ekoizpen kostu ezberdinekin sartzen direnean agertzen da. Arazo hau bideratzeko beste irizpide zehatzagoak daude:
 * - Bataz besteko prezio aztatua**ren irizpidea hasierako izakinen eta sarreren prezio ponderatua kalkulatzean oinarritzen da. Irteera bat ematen denean izakinen prezioa azken ponderazioarena izango da.

BbPa= (q 1 x p 1) + ( q2 x p 2) / q1 + q2

q: kantitatea unitateetan adierazita p : prezioa

20 30 || 15 10 11,66 || 150 200 350 || 15 30 || 11,66 10 10,83 || 174,9 150 324,9 ||
 * Data || Deskripzioa |||||| SARRERAK |||||| IRTEERAK |||||| IZAKINAK ||
 * ^  ||^   || Kant || Prezi || Balo || Kant || Prezi || Balo || kantita || Prezio || Balorea ||
 * 02-01 || Hasierako izakinak || 10 || 15 || 150 ||  ||   ||   || 10 || 15 || 150 ||
 * 03-01 || Erosketa || 20 || 10 || 200 ||  ||   ||   || 10
 * 05- 01 || Salmenta* ||  ||   ||   || 15 || 11,66 || 174,9 || 15 || 11,66 || 174,9 ||
 * 06-01 || Erosketa || 15 || 10 || 150 ||  ||   ||   || 15

Kalkuluak: 10 + 20 = 30 unitate / Kantitatea 150 + 200= 350 balorea Bbpa= (10 x 15) + (20 x 10) / ( 10 + 20) = 350 / 30 = 11, 66

Beste modu batean: Balorea / kantitaea


 * Salmenta ematen denean erreferentziako prezioa Bbpa da, eta ez salmentak markatuta duena.


 * - FIFO** First in, First out; lehenengo sarrera, lehenengo irteera. Izakinen sarrerak era kronologikoan antolatzen dira eta haien balorea gordetzen da. Irizpide honekin ateratzen diren lehenengo unitateak biltegian sartu ziren lehenengo unitateen prezioarekin ateratzen dira.

20 30 || 15 10 || 150 200 350 || 5 || 15 10 || 150 50 || 15 || 10 || 150 ||
 * Data || Deskripzioa |||||| SARRERAK |||||| IRTEERAK |||||| IZAKINAK ||
 * ^  ||^   || Kant || Prezi || Balo || Kant || Prezi || Balo || kantita || Prezio || Balorea ||
 * 02-01 || Hasierako izakinak || 10 || 15 || 150 ||  ||   ||   || 10 || 15 || 150 ||
 * 03-01 || Erosketa || 20 || 10 || 200 ||  ||   ||   || 10
 * 05- 01 || Salmenta ||  ||   ||   || 10

Atera behar ditugunean, hasieran hartu behar ditugu lehenengo sarrerako edo hasierako izakinen kantitateak eta daukaten balioarekin. Kasu honetan 15 unitate atera behar ditugu. Hasierako izakinak 10 unitate dira eta hartzen ditugu, baina nahiko ez direnez ( 15 kendu behar dira) kronologikoki hurrengo sarreratik hartzen ditugu posible bada 5 gehiago ( kasu honetan posible da). Izakinetan jartzen ditugun geratzen zaizkigun unitateak. Ondoren hasieran bezala jokatzen da.


 * - LIFO** Last in, First out; azken sarrera, lehenengo irteera. Izakinen sarrerak era kronologikoan antolatzen dira eta haien balorea gordetzen da. Irizpide honekin ateratzen diren lehenengo unitateak biltegian sartu ziren azkeneko unitateen prezioarekin ateratzen dira.

20 30 || 15 10 || 150 200 350 || 5 15 || 15 10 || 150 50 200 ||
 * Data || Deskripzioa |||||| SARRERAK |||||| IRTEERAK |||||| IZAKINAK ||
 * ^  ||^   || Kant || Prezi || Balo || Kant || Prezi || Balo || kantita || Prezio || Balorea ||
 * 02-01 || Hasierako izakinak || 10 || 15 || 150 ||  ||   ||   || 10 || 15 || 150 ||
 * 03-01 || Erosketa || 20 || 10 || 200 ||  ||   ||   || 10
 * 05- 01 || Salmenta ||  ||   ||   || 15 || 10 || 150 || 10

Atera behar ditugunean, hasieran hartu behar ditugu azken sarrerako kantitateak eta daukaten balioarekin. Kasu honetan 15 unitate atera behar ditugu. Ondoren hasieran bezala jokatzen da.

3. **Bataz-besteko heltze aroa**


 * Hornidura aldia**

HA = Lehengaiak KONTSUMITU / Bataz-beste lehengaiak biltegian ; 365 / Emaitza


 * Ekoizpen aldia**

EA = Ekoizpena kostetan baloratuta / Ekoizpen bidean dauden produktuak ; 365 / Emaitza


 * Salmenta aldia**

SA = Ekoizpena salmenta prezioa / Bataz-beste produktuak biltegian ; 365 / Emaitza


 * Kobrantza aldia**

KA = Salmenta bolumena / Bezeroek enpresarekin bataz besteko zorra ; 365 / Emaitza

//**Heltze aro ekonomikoa ( HAE) = HA + EA + SA + KA**//


 * Ordainketa aldia**

OA = Lehengaiak EROSI / Bataz-beste hornitzaileekin zorra ; 365 / Emaitza
 * Heltzea aro finantzieroa ( HAF) = HAE - OA **

** 4. BEN eta Pay Back **
BEN = - D + {R1 / 1+t} + {R2/(1+t)²} +{R3/(1+t)³} +...+ {Rn/(1+t)n} Pay Back zenbat denbora pasa egiten da inbertsioa egin denetik kantitatea berreskuratu arte. D= 1.000 R1 = 500 R2 = 500 2 urte D= 1.500 R1= 600 R2 = 600 R3= 600 2 urte eta 6 hilabete 60012 X= 300x12 / 600 = 3.600 / 600 = 6 hilabete

300- X

D= 2.000 R1= 750 R2 = 800 R3 = 1.250 2 urte, 4 hilabete eta 9 egun

1.250 12 X = 450 x 12 / 1.250 = 5.400 / 1.250 = 4,32

450 X

1--- 30 X = 30 x 0,32 / 1 = 9,6

0,32 X

=**5. Balantzea**=


 * Taula**

Industri jabetzak Aplikazio informatikoak Administrazioetatik jasotako eskumenak Ibilgetu inmaterialarako diru aurrerapenak Amortizazioak **Ibilgetu materiala** Eraikinak Lurrak, solairuak Makinaria Erremintak Informazio prozesutarako materiala: ordenagailu Mobiliarioa Garraio elementuak Instalakuntza teknikoak Amortizazioak **Inbertsio inmobiliariak** Lurrak, eraikinak eta ondasun naturalak, errenta edo plusbalioa lortzeko, ez erabiltzeko. **Epe luzerako egindako inbertsioak** Epe luzerako egindako inbertsioak Epe luzerako emandako kredituak Epe luzerako diru ezarpenak Epe luzerako emandako fiantzak || **Fondo propioak** Kapital soziala Fondo sozial Kapital Erreserba legalak Erreserba Estatutarioak Borondatezko Erreserbak Remanente ( Banatu gabe dagoen mozkina ) Ekitaldiaren emaitza. || Izakinak Lehengaiak Ekoizpen bidean dauden produktuak Produktu burutuak Hornitzaileei egindako diru aurrerapenak Ondarrak Beste hornikuntzak Bulegoko material fungiblea **Zordunak** Bezeroak Bezeroak, komertzio funtsak kobratzeko Zordunak Ogasun Publikoa zorduna Denboraldiaurretiko ( soldatak... ) ordainketak **Epe laburrerako egindako inbertsioak** Epe laburrerako egindako inbertsioak Epe laburrerako emandako kredituak Epe laburrerako emandako fiantzak Epe laburrerako diru ezarpenak Epe laburrerako bonoak **Altxortegia** Kutxa Bankuak || Betebehar eta bonoak epe luzerako Kreditu erakundeekin epe luzerako zorrak Hornitzaileekin zorrak epe luzerako Epe luzerako jasotako fiantzak || Epe motzerako zorrak Epe motzerako hornitzaileak Epe motzerako jasotako fiantzak Hornitzaileak Hornitzaileak, ordaindu behar diren produktuak Zerbitzuak jasotzeagatik zorrak Bezeroen denboraldiaurretiko ordainketak Ordaindu behar diren soldatak Ogasun publikoarekin zorra Gizarte segurantzarekin zorra ||
 * **Aktiboa** || **Pasiboa** ||
 * **Aktibo ez korronte** || **Patrimonio neto ( Ondare Garbia )** ||
 * **Ibilgetu immateriala**
 * **Aktibo korronte** || **Pasibo ez korronte** ||
 * **Izakinak**
 * ^  || **Pasibo korronte** ||
 * ^  || Betebehar eta bonoak epe laburrean
 * **TOTAL AKTIBOA** || **TOTAL PATRIMONIO NETO ETA PASIBOA** ||


 * Maniobra Fondoa eta ratioak**



** MANIOBRA FONDOA ( MF) **

 * MF= (Fondo propioak + Pasibo ez korrontea) – Aktibo ez korrontea**


 * MF= Aktibo korrontea – Pasibo korrontea**

** RATIOAK **

 * Altxortegia **

Altxortegia + Zordunak / Pasibo korronte

 * Likidezia **

Aktibo korrontea / pasibo korrontea

 * Erabilgarritasuna **

Altxortegia / pasibo korrontea

 * Bermea **

Aktibo Totala / Pasibo korrontea eta ez korrontea

 * Zorpetzea **

Pasibo ez korrontea eta korrontea / Ondare Garbia

 * Autonomia finantzieroa **

Ondare garbia / pasibo korrontea eta ez korrontea

 * Ibilgetua **