Konpetentziak+Batxi

Oinarrizko zehar‐konpetentziak hezkuntza‐ardatz edo ‐zutabe nagusien arabera sailkatu behar dira. Horrek ardatz bakoitzaren singulartasuna bereizten lagunduko digu, nahiz eta jakin ardatz horiek guztiak elkarrekin gurutzatzen direla eguneroko jardunean. Konpetentzien arabera jokatzeko, beharrezkoa da modu bereizezinean pentsatzen, komunikatzen, elkarrekin bizitzen eta norbera izaten ikastea. Konpetentzien artean, gainera, ez dago inolako hierarkiarik, ez eta lehentasunik ere. Esaterako, ikasten ikasteko konpetentzia ez da, inondik ere, gainerakoak baino garrantzitsuagoa. Denak dira ezinbesteko ekintzarako. Zehar‐konpetentzia guztiak desberdinak direla eta, aldi berean, denek bat egiten dutela adierazteko, izar baten irudia darabilgu hemen. Zehar‐konpetentzia bakoitzari dagokion muturra kolore batekoa da, baina kolore guztiek bat egiten dute izarraren muinean.
 *  OINARRIZKO KONPETENTZIAK **
 * OINARRIZKO ZEHAR ****‐ ****KONPETENTZIAK EDO KONPETENTZIA OROKORRAK **



􀂂- Informazioa bilatzea, aukeratzea eta erregistratzea, zenbait iturri (idatzizkoak, ahozkoak, ikus‐entzunezkoak, digitalak...) erabiliz. 􀂂- Informazioa ulertzea eta buruz ikastea (ulermenean oinarritutako pentsamendua). 􀂂- Informazioa interpretatzea eta ebaluatzea (pentsamendu kritikoa). 􀂂- Ideiak sortzea eta aukeratzea (pentsamendu sortzailea). 􀂂- Baliabide kognitiboak modu estrategikoan erabiltzea, ikasitakoak beste egoera batzuetara mobilizatuz eta transferituz.
 * 1. Ikasten ikasteko konpetentzia: Pentsatzen eta ikasten jakitea **

** 2. Hizkuntza‐komunikaziorako konpetentzia, eta teknologia digital eta mediatikoa erabiltzeko konpetentzia: Komunikatzen jakitea **
􀂂- Ahoz nahiz idatziz komunikatzen jakitea, eta, horretan, txukun, modu autonomoan, sormenez eta eraginkortasunez aritzea. 􀂂- Gorputz‐, arte‐ eta matematika‐hizkuntzaren oinarrizko kodeak erabiltzea, modu oso eta orekatuan. 􀂂- Kritikoki interpretatzea eta ebaluatzea gizarte‐hedabideetako mezuak. 􀂂- Zereginak diseinatu eta planifikatzean, informazioa kudeatzean, produkzio digitalak sortzea, elkarlanean aritzean eta besteei emaitzen berri ematean, IKTak modu egoki, eraginkor eta arduratsuan erabiltzea. 􀂂- Euskadiko nahiz mundu osoko errealitate sozio‐ekonomikoa kritikoki interpretatzea, eta norberaren testuinguruko komunikazio‐prozesuetan arduraz eta etikaren zentzuz parte hartzea.

􀂂- Norberaren eta besteen nahiak uztartzea, norberaren sentimendu, pentsamendu eta irrikak asertibotasunez adieraztea, besteei entzutea eta haien sentimendu, pentsamendu eta irrikak aintzat hartzea. 􀂂- Taldean ikastea eta lan egitea, norberaren erantzukizunak onartuz eta denen artean erdietsi beharrekoetan elkarlanean arituz, eta pertsonen eta iritzien arteko aniztasunak dakarren aberastasuna aintzat hartuz. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Eskola barruko nahiz kanpoko ekimenetan, aktiboki parte hartzea eta lidergoa onartzea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Giza eskubideetan oinarritutako printzipio etikoen arabera jokatzea, eta bizikidetza gidatzen duten gizarte‐arauak errespetatzea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Elkarrizketaren eta negoziazioaren bitartez, gatazkei konponbideren bat aurkitzea.
 * 3. Gizarterako eta herritartasunerako konpetentzia: Elkarrekin bizitzen jakitea **

<span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Komunikazio berbala, ez berbala eta digitala autorregulatzea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Norberaren pentsamendua eta ikasteko estilo kognitiboa autorregulatzea. Komunikazio berbala, ez berbala eta digitala autorregulatzea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Norberaren gorputz‐itxura eta ‐funtzioak autorregulatzea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Norberaren emozioak autorregulatzea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Norberaren jokabide morala autorregulatzea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Erabakiak hartu eta betebeharrak betetzeko, norberaren motibazioa eta nahimena autorregulatzea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Autoestimu eta autokontzeptu errealista izatea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Nork bere erabakiak hartu era autonomoan eta erantzukizunak onartzea.
 * 4. Norberaren autonomiarako konpetentzia: Izaten jakitea **

<span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Ideiak eta konponbideak sortzea, eta errealitatea hobetzeko proposamenak egitea, eta horretan, espiritu kritikoa izatea eta solidaritatea eta gizarte-erantzukizuna aintzat hartzea. Proiektua planifikatzea eta bere biabilitatea aztertzea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Aurrez planifikatutako ekintzak gauzatzea, eta beharrezkoak diren egokitzapenak egitea. <span style="font-family: Arial,sans-serif; font-size: 12pt;">􀂂- Egindakoak ebaluatu eta hobekuntzak egiteko proposamenak egitea.
 * 5. Norberaren autonomiarako eta ekimenerako konpetentzia. Ekimenez jokatzen jakitea **

1.- Pertsona guztiek beren burua errealizatzeko eta garatzeko, herritar aktiboak izateko, gizarteratzeko eta lan egiteko behar dituztenak dira oinarrizko konpetentziak. 2.- Oinarrizko konpetentzia horiek izan daitezke zeharkakoak edo diziplina barrukoak. 3.- Batxilergoa amaitzean, ikasle guztiek oinarrizko konpetentziak garatuta izan behar dituzte, goi-mailako ikasketei ekin ahal izateko, bai eta konpetentziok garatzen eta eguneratzen jarraitzeko ere, etengabeko ikaskuntzaren bidez. 4.- Ikasleak oinarrizko konpetentzia horiez modu eraginkorrean jabetzeko, ikastetxeek jarduera integratuak diseinatuko dituzte, ikasleek konpetentzia bat baino gehiago ikas dezaten aldi berean. =Oinarrizko zehar-konpetentziak= 1.- Bizitzako alor eta egoera pertsonaletan, sozialetan, akademikoetan eta lanekoetan —diziplina-arlo guztietan nahiz eguneroko bizitzan—, arazoak eraginkortasunez konpontzeko behar direnak dira. Gai guztietan batera lan eginez sustatu eta sendotu behar dira, eta bizitzako alor eta egoera guztietan integratuz eskuratzen eta aplikatzen dira. 2.- Honako hauek dira oinarrizko zehar-konpetentziak: a) Hitzez, hitzik gabe eta modu digitalean komunikatzeko konpetentzia Hitzezko eta hitzik gabeko komunikazioa eta komunikazio digitala modu osagarrian erabiltzea, ganoraz eta egoki komunikatu ahal izateko egoera pertsonal, sozial eta akademikoetan. b) Ikasten eta pentsatzen ikasteko konpetentzia Ikasteko eta lan egiteko ohiturak, ikasteko estrategiak eta pentsamendu zorrotza izatea, eta ikasitakoa mobilizatzea eta beste testuinguru eta egoera batzuetara eramatea, norberaren ikaskuntza modu autonomoan antolatzeko. c) Elkarbizitzarako konpetentzia Pertsonen arteko, taldeko eta komunitateko egoeretan elkarrekikotasunez parte hartzea, eta norberari aitortutako eskubideak eta betebeharrak besteri aitortzea, norberaren zein guztion ongirako. d) Ekimenerako eta ekiteko espiriturako konpetentzia Ekimena izatea eta ekite-prozesua erabakitasunez eta eraginkortasunez kudeatzea testuinguru eta egoera pertsonal, sozial, akademiko eta lanekoetan, ideiak ekintza bihurtzeko. e) Izaten ikasteko konpetentzia Bizitzan zehar agertzen diren sentimendu, pentsamendu eta ekintza pertsonalez gogoeta egitea eta haiek sendotzea edo egokitzea, haien gaineko balorazioaren arabera, bere burua etengabe hobetuz pertsona osorik errealizatzeko. =Diziplina barruko oinarrizko konpetentziak= 1.- Diziplina-arloren bateko baliabideak erabiliz bizitzako maila pertsonalean, sozialean, akademikoan eta laboralean arazoak eraginkortasunez konpontzeko behar direnak dira. Diziplina-matrize bat dute oinarrian, gairen bateko arazoen eta egoeren bitartez eskuratzen dira, baina gai bateko edo batzuetako arazoak eta egoerak konpontzeko aplika daitezke. 2.- Honako hauek dira diziplina barruko oinarrizko konpetentziak: a) Hizkuntza- eta literatura-komunikaziorako konpetentzia Hitzezko eta idatzizko testuak egokiro erabiltzea —euskaraz, gaztelaniaz eta atzerriko hizkuntza batean gutxienez—, bizitzako hainbat alorretako egoeratan, eraginkortasunez eta hizkuntza-aniztasuna errespetatuz. Literatura-hezkuntza garatzea ere bai, nork bere burua eta inguruko mundua hobeto ezagutzeko. b) Matematikarako konpetentzia Jakintza matematikoa aplikatzea bizitzako premiekin zerikusia duten arazoak interpretatzeko, deskribatzeko, azaltzeko eta haiei erantzuteko, arloaren berezko pentsamendu- eta adierazpen-moduak eta tresnak erabilita. c) Zientziarako konpetentzia Jakintza eta metodologia zientifikoa modu koherentean, egokian eta zuzenean erabiltzea sistema eta fenomeno naturalak interpretatzeko, eta aplikazio zientifiko-teknologikorik esanguratsuenak erabiltzea hainbat testuingurutan, errealitatea ebidentzia zientifikoaren ikuspegitik ulertzeko, eta bizitzako alor eta egoera guztietan erabakiak arduraz hartzeko. d) Teknologiarako konpetentzia Produktu eta sistema teknologikoak zentzuz garatzea eta erabiltzea, jakintza teknikoak eta beste adar batzuetakoak metodikoki eta eraginkortasunez aplikatuta, egoera interesgarriak ulertzeko eta konpontzeko eta produktu eta zerbitzu berriak eskaintzeko, eta emaitzen berri ematea, hobetzeko edo erabakiak arduraz hartzeko prozesuekin jarraitzeko. e) Gizarterako eta herritartasunerako konpetentzia Nork bere burua, bere taldea eta bere mundua ulertzea eta, horretarako, gizarte-zientzien ezaupideak eskuratzea, kritikoki interpretatzea eta erabiltzea eta haien berezko prozedura eta metodologiak baliatzea, bizitzako ohiko egoeretan modu autonomoan jarduteko, herritar gisa dagokigun arduraz, eta, hartara, gizarte guztiz demokratiko, solidario, inklusibo eta askotarikoa garatzen laguntzeko. f) Arterako konpetentzia Hainbat kultura- eta arte-adierazpen ulertzea eta kritikoki baloratzea, garai eta erabilera anitzetakoak, faktore estetikoek pertsonen eta gizarteen bizitzan duten garrantziaz ohartzeko. Artearen hizkuntzak ezagutzea eta haien kodeak erabiltzea mezu artistikoak sortzeko eta haien bidez adierazteko eta komunikatzeko, ekimena, irudimena eta sormena erabiliz. g) Konpetentzia motorra Jokabide motor autonomo, osasungarri eta sortzaile baten bitartez ideiak, balioak, sentimenduak, emozioak egoki adieraztea bizitzaren esparru, egoera eta jarduera guztietan, baita gorputz- eta kirol-jardueretan ere, eta batzuen zein besteen adierazpenak interpretatzea eta baloratzea.
 * OINARRIZKO KONPETENTZIAK **

= Konpetentzien araberako hezkuntzaren printzipio metodologikoak = Hezkuntza-eskumenak dituen sailak ondorengo printzipio hauetan oinarritutako metodologia bat sustatuko du: 1.- Inklusibitatea eta zuzentasuna aplikatzen direla bermatzeko, hezkuntza-eskumenak dituen sailak konpetentzia guztien garapena eta ikasle guztien arrakasta ongien bermatzen duten ikaskuntza- eta irakaskuntza-metodologiak sustatuko ditu. 2.- Konpetentzien araberako pedagogiak ezaugarri nagusi hauek ditu: a) Problema-egoerak konpontzea, eskura dauden baliabideak modu integratuan erabiliz. b) Eskolaren xede nagusia ez da informazioak eta ezagutzak transmititzea, oinarrizko konpetentziak garatzea baizik. c) Adierazpenezko, prozedurazko eta jarrerazko edukiak baliabideak dira, baina ezinbestekoak dira problema-egoerak konpontzeko. d) Oinarrizko konpetentziak garatu ahal izateko, egoera errealetako jarduerak proposatu behar dira, eguneroko bizitzako problema nagusiak jakintzarekin lotuz. e) Oinarrizko konpetentziak ganoraz ikasteko, ikasleak modu aktiboan inplikatu behar du jakintza bilatzen, ikasten, esperimentatzen, hausnartzen, aplikatzen eta komunikatzen. f) Gaitasunak garatzeko, irakaslea ikasleen ikaskuntzaren tutorea da, eta, horretarako, haien ikaskuntza-prozesuak diseinatu, planifikatu, antolatu, estimulatu, lagundu, ebaluatu eta birbideratu behar ditu. =Informazio eta Komunikazio Teknologiak txertatzea irakaskuntza- eta ikaskuntza-prozesuetan.= 1.- Batxilergoa amaitzen duen ikasleak maila aurreratua lortu behar du konpetentzia digital eta mediatikoan, alfabetatze edo gaikuntza funtzional osoa bermatzeko. 2.- Maila aurreratu hori lortzeko, baliabide digitalak eduki behar dira arlo eta ikasgai guzti-guztietan, modu normalizatuan txertatu ahal izan daitezen irakaskuntza- eta ikaskuntza-prozesuetan. 3.- Konpetentzia hori garatu ahala modu etikoan eta arduratsuan jarduten ikasteko —besteak beste kontuan hartuz pertsonen intimitatea, norberaren irudia eta sexu-joera eta -nortasuna, eta aurre eginez sexismoari eta arrazakeriari—, alderdi horiek ere sartu egin behar dira irakaskuntza- eta ikaskuntza-prozesuen eta -egoeren plangintzan. 4.- Informazio eta Komunikazio Teknologiak irakaskuntza- eta ikaskuntza-prozesuetan behar bezala integratzeko, irakasleen konpetentzia digitala sustatuko da; hau da, ikasgelan baliabide digitalak erabiltzeko prestakuntza eta ikasteko eta hezkuntza-baliabideak elkarrekin erabiltzeko komunitate birtualak sortuko dira.