4.Zerebroa+aztertzeko+metodoak

Aurkibidera itzuli

**1.Azterketa klinikoak:**
Zerebroa aztertzeko metodorik zaharrena zaurien eta gaixoen ondorioak aztertzea izan da. Horrela, adibidez, azterketa klinikoei esker, zerebroaren alde batean jasandako zauriak gorputzaren beste aldeko arazoak eragiten zituela jakin ahal izan dugu.

** 2.Zerebroaren manipulazioa: **
Metodo honetan kirurgia erabiltzen da. Eurek eragiten baitituzte zauriok,, animalien zerebroetan kalteak eragin eta ondorioak aztertu. Era berean, zerebroaren zatiak elektrizitatearen bidez estimula daitezke. Horrela, zientifikoek estimulazioaren ondorioak azter ditzakete jokabideen bidez edo, pertsonen kasuan, sentitzen dutenari buruz adierazitakoaren bidez.

[[image:electro3.jpg width="140" height="101" align="right"]]
==

** 3.Zerebroaren jarduera elektrikoaren erregistroa: **
Elektroentzefalografia** (EEG) **. Metodo horren bidez, entzefalo azalean erregularki gertatzen diren uhinak neur ditzakete. Metodo hau oso eraginkorra da pilepsia, zerebroko tumoreak eta beste antzeko gaixotasun neurologiko batzuk diagnostikatzeko. Gaur egun, gero eta metodo zailagoak eta zehatzagoak erabili ohi dira zerebroa aztertzeko orduan. Hona hemen horietariko batzuk:

**OTA** zerebroaren argazki-sorta bat eta argazki horietan zerebroan egon daitezkeen zauriak argi eta garbi azaltzen dira. **OTA** ren bidez, zerebroaren anatomiaren irudi oso argiak lortzen dira. Metodo hau nahaste neurologikoak diagnostikatzeko ere erabil daite ke.
 * - Ordenadore bidezko tomografia axiala: **

http://youtu.be/0GccEQBly7g

Zerebroaren eremuen jarduera azaltzen du, eremu bakoitzak erregai kimikoa (glukosa) nola erretzen den erakutsiz. Tumoreak detektatzen dituen teknologia honek lehen aldiz erabilia izan zen konponente espazialen arazo nagusiak aztertzeko.
 * - Azterketa tomografiko transaxiala (ATT). **



Metodo honetan, irratifrekuentziez eta eremu magnetikoez aztertzen da zerebroa. ** EMN **-aren bidez, zerebroaren ehin-mota ororen argazkiak lortzen dira, ehun horien barne-egiturak aztertzeko moduan. Batez ere, garun-enborreko tumoreak, zerebroko zauri txikiak era bizkarrezur-muineko anomaliak diagnostikatzeko erabili ohi da.
 * - Erresonantzia magnetiko nuklearra (EMN). **

http://youtu.be/gfoLu85n2fE

Erresonantzia magnetiko nuklearra, teknika diagnostiko erradiologiko bat da, ebaluatzen den gorputz-atal edo zona horretako egitura anatomikoak agerian jartzen dituena. Teknika honen oinarri fisikoak ez dauka zerikusirik erradiazio ionizatzaileekin, eremu magnetikoen aplikazioan baitago teknika honen berezitasunik funtsezkoena. Eremu magnetikoen eraginez gure zelulak osatzen dituzten oinarrizko partikulen mugimendua alteratu egiten da: horrela, eremuak aplikatzen direnean, partikula horiek geratu egiten dira mikrosegundo batzuetan eta, eremu magnetikoa eten egiten denean, partikula elementalak berriro mugitzen hasten dira. Mugimendu-gorabehera horiek energia-kopuru jakin bat sortzen dute, eta energia hori erresonantziako aparatuak dauzkan detektagailuek jasotzen dute. Sistema informatikoari esker, hartzaile horietara iristen den energia kopuru bakoitzari zuri-beltzeko kolore-intentsitate jakin bat aplikatzen zaio, eta horixe da guk gero EMNko irudietan ikusten duguna.

Erresonantzia hauek egiteko batzuetan kontrasteak erabili behar izaten dira, baina kontraste horiek ez dute erreakzio alergikorik eragiten, eta lasaitasun osoarekin erabil daitezke, gaixoarentzat inolako arriskurik gabe, alegia.

Beren gorputzean osagai dituzten pertsonek horren berri eman behar diote erradiologoari proba diagnostikoari ekin aurretik, eremu magnetikoak aplikatzeak tresna horien funtzionamendu akastuna ekar baitezake.



**4.Garuna aztertzeko tresnak:**
Azken urteetan, aurrerapen teknologiko garrantzitsuak egin dira, eta, horien bidez, garunaren funtzioak aztertzeko ekipamenduak merkaturatu dira. Duela gutxira arte, garunaren egitura anatomikoa bakarrik azter zitekeen ** OTA ** edo eskaner bidez eta Erresonantzia Magnetiko Nuklear **(EMN)** konbentzionalaren bidez. Bestela, garunaren funtzioari buruzko oso datu zehaztugabeak jasotzen ziren elektroentzefalogramarekin. Gaur egun, jardunean ari den garun batean barneratu gaitezke positroi-emisioen tomografiaren bidez, erresonantzia magnetiko funtzional bidezko irudien bidez eta magnetoentzelografiaren bidez.

Medikuntza nuklearreko teknika hori zelulen glukosaren kontsumoan oinarritzen da. Ekintza jakin bat egiteaz arduratzen den garun-zatian dauden zelulek glukosa gehiago gastatzen dute, ekintza hori egiteko energia behar delako. **PET** teknikaren bidez, glukosa erradiaktiboa (bizitza ertaineko erradiomedikamentu bat) injektatzen da, eta tomografoak garunaren zati aktiboenetan detektatzen du. Erradiotrazatzaile bereziak erabiliz, neurotransmisore jakin batzuk erabiltzen dituzten bide neuronalen egoera funtzionala azter daiteke; bide nigroestriatala, zeinak dopamina erabiltzen duen eta parkinsonarekin hondatzen den. Azkenik, ezohiko proteinen metaketarekin lotutako gaixotasunak azter daitezke; alzheimerraren kasuan, beta-amiloidea da ezohiko proteina.
 * - Positroi-emisioen tomografia (PET) **

http://youtu.be/7iW9AygvUHs

**PET** teknologiaren bidez, garuneko eremu zehatzen funtzioa azter daiteke, zehaztasun espazial handiarekin, baina, denboraren aldetik, zehaztasun gutxirekin. Halaber, **PET** teknologia erabiltzen da tumore-zelulak detektatzeko; izan ere, zelula horiek ezohiko moduan hazten dira, eta ohiko zelulek baino askoz ere glukosa gehiago kontsumitzen dute.

Teknika honen bidez, garuneko eskualdeen aktibazio-mailaren irudiak ikusten dira, subjektua zeregin jakin bat egiten ari den bitartean. Kasu klinikoetan nahiz ikerketan erabiltzen da. Bi kasuetan, makineria bera erabiltzen da, eta eremu magnetikoaren intentsitatea (teslatan neurtua) eta erabilitako softwareak dira diferentzia bakarra. **RNMf** -k ez du irradiaziorik sortzen pertsonengan. Hauek dira **RNMf** -ren hiru oinarriak. 1. Batetik, badakigu organismoak egiten duen funtzio bakoitza garunaren eremu jakin batean edo batzuetan gauzatzen dela, eta ez garun guztian. 2. Funtzio jakin bat gauzatzeaz arduratzen diren garunaren eremuko arteria eta zain mikroskopikoak dilatatu egiten dira (basodilatazioa); ondorioz, oxigeno gehiago iristen da eremu horietara eta desoxihemoglobina (oxigenoa ehunetara bidali duen hemoglobina) ugaritu egiten da. 3. Desoxihemoglobinak iman mikroskopiko batek bezala jarduten du, eta **RNMf** -ren ekipoak hori jasotzen du. Aktibatutako eremua koloreztatuta agertzen da, jarduerarik gabeko hondo gris baten gainean.
 * - Erresonantzia magnetiko funtzional bidezko irudia (RMNf) **

http://youtu.be/ha_JQNYAcQU Erresonantzia magnetikoa ikuspuntu biren arabera azter daiteke:
 * * __ Mekanika klasikoaren __** legeei jarraituz, //“geometrikoa”// deritzon ikuspuntu makroskopikoaren arabera.
 * * __ Mekanika kuantikoko __** legeei jarraituz, //“energetikoa”// deritzon ikuspuntu mikroskopikoaren arabera.

http://youtu.be/CN0suq9JDt4



Teknika honen bidez, garunaren jarduera elektrikoak sortzen dituen eremu magnetikoak neurtzen dira. Hala, garuneko egiturak dagozkien funtzioekin erlaziona daitezke. **MEG** ek ahalmen handia du, eta milisegundo gutx itan egin ditzake zentimetro edo milimetro kubiko gutxi batzuen balorazioak. Beraz, denboraren aldetik, zehaztasun handia du, baina zehaztasun espazial txikia. **RNMf** edo **PET MEG** ekin batera erabiliz, askoz ere zehatzago azter daiteke garunaren jarduerak eta pazienteak egindako ekintzak duten erlazioa.

http://youtu.be/dmGLY3_bye0